Analitika
ROI va ROAS nima: formulalar va farqi
8-oktabr, 2026 · 6 daqiqa o'qish
Qisqacha
- ROAS (Return on Ad Spend) — reklamaga sarflangan har bir dollar qancha tushum keltirgani.
- ROI (Return on Investment) — barcha xarajatlarni (tannarx, reklama, pudratchilar ishi) hisobga olganda investitsiya qancha foyda keltirgani.
ROAS «reklama ishlayaptimi» degan savolga, ROI esa «biznes shu kanaldan pul topyaptimi» degan savolga javob beradi.
ROAS formulasi
ROAS = reklamadan tushum / reklama xarajati
Ko'pincha «4x» yoki foizda — «400%» deb yoziladi.
Misol. Internet-do'kon reklamaga 1 000$ sarfladi va undan 5 000$ lik buyurtma oldi. ROAS = 5 000 / 1 000 = 5x (500%).
ROI formulasi
ROI = (daromad − barcha xarajatlar) / barcha xarajatlar × 100%
Misol. O'sha 5 000$ tushum. Tovarlar tannarxi — 2 500$, reklama — 1 000$, reklamani boshqarish va yetkazib berish — 500$. Barcha xarajatlar = 4 000$. ROI = (5 000 − 4 000) / 4 000 × 100% = 25%.
ROAS 5x ajoyib eshitiladi, lekin haqiqiy foyda — tikilgan pulga 25%. Agar tannarx 3 800$ bo'lganida, xuddi shu ROAS 5x bilan biznes zararga ishlagan bo'lardi.
Farqi nimada
| ROAS | ROI | |
|---|---|---|
| Nimani hisoblaydi | 1$ reklamaga tushum | Barcha investitsiyaga foyda |
| Qaysi xarajatlar | Faqat reklama byudjeti | Hammasi: tovar, reklama, odamlar, yetkazish |
| Qayerda ko'rinadi | To'g'ridan-to'g'ri Google Ads va Meta'da | Marja va sotuv ma'lumoti kerak |
| Nima uchun | Kampaniya va kreativlarni solishtirish | Kanal biznes uchun foydalimi, hal qilish |
Qanday ROAS yaxshi hisoblanadi
Universal raqam yo'q — hammasi marjaga bog'liq. Zararsizlik nuqtasini hisoblang:
Zararsizlik ROAS = 1 / marja
Tovar marjasi 25% bo'lsa, reklama ROAS 4x dan yuqori bo'lganda o'zini oqlaydi (1 / 0,25). Marja 50% bo'lsa — 2x dan. Shuning uchun «ROAS 3x» bir biznes uchun yaxshi natija, boshqasi uchun zarar.
Nega ROAS har doim asosiy KPI emas
- Xizmatlar va B2B. Sotuv saytda emas, qo'ng'iroq, uchrashuv yoki shartnomadan keyin bo'ladi. Reklama tizimi tushumni ko'rmaydi — bu yerda bitta ariza narxi (CPL) va bitta mijoz narxi (CAC) muhimroq.
- Takroriy xaridlar. Mijoz qaytib kelsa, birinchi buyurtma deyarli nolga chiqishi, foyda esa keyinroq kelishi mumkin. Unda CAC LTV — mijozdan butun davr davomidagi tushum bilan solishtiriladi.
- Atributsiya. Google va Meta ko'pincha bitta sotuvni ikkalasi ham o'ziniki deb hisoblaydi. Platformalardagi ROAS yig'indisi haqiqiy tushumdan katta chiqishi mumkin. CRM bilan solishtiring.
- Hajm. Brend so'rovlaridagi kichik kampaniya ROAS 20x berishi mumkin, lekin deyarli yangi mijoz olib kelmaydi.
Amalda qanday hisoblanadi
- Google Ads va Meta'ga konversiyalar va ularning qiymatini yuborishni sozlang.
- Har bir arizaning manbasini CRM'ga yozing (UTM belgilar).
- Oyiga bir marta jamlang: kanallar bo'yicha xarajat, arizalar, sotuvlar, tushum va marja.
- Qarorlarni ROI va mijoz narxi bo'yicha qabul qiling, ROAS'dan esa kabinet ichidagi kundalik optimizatsiya uchun foydalaning.
Xulosa
ROAS reklama samaradorligini, ROI esa biznes samaradorligini ko'rsatadi. Ikkalasiga ham qarang, lekin byudjet bo'yicha qarorlarni marja va CRM'dagi haqiqiy sotuvlarni hisobga olib qabul qiling. Uchdan-uchgacha analitika bo'yicha yordam kerak bo'lsa, veb-analitika va konversiya tracking sozlash sahifasini ko'ring.